در مورد ماهواره امید

     پرتاب موشک ماهواره بر سفیر امید که چندی پیش در ایران انجام شد، برخلاف کشورهای دیگر خبر چندانی از مشخصات فنی و جزییات علمی آن منتشر نشد. منابع خبری و صفحات اختصاصی این ماهواره هم مطلب فنی خاصی منتشر ننمودند.  به همین دلیل بر این شدم تا آن جا که می شود از اطلاعات منتشر شده ماهواره استفاده کرده، اطلاعاتی را در این مورد به دست بیاورم. برای اینکه بدانیم ماهواره سفیر امید قرار است چه کاری انجام دهد باید بدانیم که این ماهوار در کجا واقع است، پس برای آشنایی با ماهواره ها و مدارات اختصاصی گردش آنها به دور زمین و همچنین برای جبران اخبار فنی در این خصوص شما را دعوت به خواندن می کنم.

    ماهواره امید

     اجازه بدید با مشخصات فني ماهواره اميد برگرفت از سایت ماهواره شروع کنم.

    نوع ماهواره: مخابراتي

    ابعاد کلي سازه در حالت بسته :  40*40*40cm

    وزن: 27 کيلو گرم

    کنترل حرارات: پسيو

    باند فرکانس: UHF

    ماهواره امید کجا واقع شده است؟

    ماهواره امید در مداری بدور زمین گردش می کند که به

    Low Earth orbit یا همان مدار لئو مشهور است.این مدار از فاصله ۱۶۰ کیلومتری الی ۲۰۰۰کیلومتری از زمین تعریف شده است و ماهواره امید در فاصله حدود ۲۴۰ کیلومتری از زمین بدور آن گردش می کند پس در این مدار قرار دارد. پروژهای Apollo program,sub-orbital , Mercury program , X-15 , SpaceShipOne ، rocket planes, و بسیاری از فضانوردی های بشر در فضا در مدار لئو بوده است, که شامل Space Shuttle و ماموریت های space station نیز می گردد.

    بالاترین ارتفاع ثبت شده فضانوردی انسان مربوط به

    Gemini 11  و در نقطه اوج مسیر بیضوی خود می باشد، که ۱۳۷۴/۱ کیلومتر از سطح زمین می باشد.

    در ضمن ایستگاه فضایی بین المللی هم در لئو واقع است.ارتفاع ایستگاه فضایی مابین ۳۱۹/۶ تا ۳۴۶/۹ کیلومتر مانند تمامی اجسام گردان به دور زمین متغیر است.اینگونه ایستگاهها با توجه به وزنشان می بایست با سرعت سرسام آوری حدود ۲۷/۴۰۰ کیلومتر بر ساعت به دور زمین بگردند تا نیروی شتاب جانب مرکزی که به آنها وارد می شود با نیروی گرانشی زمین برابری کند و این ایستگاهها را در مداری ثابت به دور زمین پایدار نگه دارند.یعنی ایستگاه فضایی بین المللی زمین را در طول مدت ۹۰ دقیقه دور می زند.توجه داشته باشید مدار بیضوی با توجه به سرعت اولیه ثابت ماهواره ها در حقیقت تفاوت نیروی گرانش زمین را جبران می کند

    بسیاری از ماهواره های مخابراتی برای عملکرد خود نیاز به مدار زمین-همگام دارند.

    یعنی آنها به گونه ای در سیستم مخابرات طراحی و مکان یابی شده اند که نیاز دارند نسبت به زمین سرعت 0 داشته باشند و نسبت به هر نقطه از زمین موقعیتی ثابت و نامتغیر داشته باشند.

    اما همانطور که برای پرتاب یک ماهواره به مدار لئو به توان کمتری نیاز هست، ماهواره های واقع شده در این مدار نیز به توان کمتری برای تقویت سیگنال ها و در نتیجه ارتباط موثر و موفق نیاز دارند.

    بنابراین از ماهواره های لئو برای عملیات مخابراتی بسیار استفاده می شود اما از آنجایی که این ماهواره های با سرعت بسیاری به دور زمین می گردند برای ارتباط موثر و دائمی با آنها می بایست از یک شبکه مخابراتی بهره جست. البته مدار پایین تر گردش امکاناتی نظیر عکسبرداری های هوایی و کنترل و جاسوسی زمینی را نیز مهیا می کند.

    نمونه ای از یک ماهواره دیگر ساخت  مشنرک اروپا

    ماهوار ۸۲۱۱ کیلویی Envisat

     

    ماهوار ۸۲۱۱ کیلویی انویست

    این ماهواره اروپایی که در اواخر سال ۲۰۰۶ به فضا پرتاب شد و در مدار خورشید-همگام و در ارتفاع حدود ۷۹۰ کیلومتر زمین قرار گرفت و از نسل ماهواره های رصد کننده زمین می باشد زمین را در حدود ۱۰۱ دقیقه دور می زند و دروه آن ۳۵ روزه است یعنی بعد از ۳۵ روز مسیر خود را تکرار می کند

    . مدار ماهواره های زمین-همگام در مقایسه با مدار لئو بسیار دورتر است. ماهواره های مدار زمین-همگام برای اینکه قادر باشند وضعیت ثابتی نسبت به زمین داشته باشند باید درحدود ۳۶۰۰۰ کیلومتری زمین قرار بگیرند. برای اینکه یک ماهوار در این مدار قرار گیرد علاوه بر پیچیده تر شدن محاسبات، به موشک ماهواره بر بسیار پر توان تری نیز نیاز است. بعلاوه این مسافت باعث می شود که توان مصرفی ماهواره نیز بسیار بالاتر باشد تا سیگنال های مخابراتی را به اندازه ای تقویت کند که امکان ارتباط با زمین میسر شود.

    یکی از مهم ترین مشکلات این مشکلات ماهواره ها در این ارتباط تاخیر مخابراتی است. سیگنال های رادیویی برای طی کردن مسیر بین زمین تا ماهواره ها در این مدار و برگشت مجدد به زمین چیزی در حدود ۰/۲۵ ثانیه زمان لازم دارند. بنابراین ماهواره های این مدار برای استفاده در سیستم مخابراتی تلفنی و همچنین بسیاری از پروتکل های شبکه نظیر

    TCP/IP مناسب نمی باشند. اگرچه این بدین معنی نیست که چنین استفاده ای از این ماهواره ها نمی شود. استفاده از اینترنت در این ماهواره ها بیشتر مبتنی بر الگوریتمی موسوم به slow-start میباشد اما استفاده از این ماهواره ها در ارتباطات غیر تعاملی نظیر دریافت سیگنال های تلویزیونی ماهواره ای بسیار کارآمد و مرسوم می باشد.مشهور ترین ماهواره های این مدار همان ماهواره های تلویزیونی مانند Hotbird ، Eurobird و نظایر آن می باشند.

    یکی از نگرانی هایی که وجود دارد، 8000 جسم رها شده در فضا است که ماهواره نیستند با سرعت سرسام آوری در مدار لئو سرگردانند

    مطابق گزاش US Space Command بیش از 8000 جسم رها شده در لئو که الزاماً همه آنها هم ماهواره نیستند در این مدار وجود ارد.اندازه برخی از آنها اگرچه خیلی کوچک می باشد و از انفجار موشک های حامل ماهواره ها یا قسمت های رها شده از آنها حاصل شده اند اما با سرعت سرسام آوری که دارند قادرند سرنوشت یک پروژه عظیم فضایی را با فاجعه روبرو سازند.

     اهداف پروژه ماهواره ملی امید از زبان سایت هیئت دولت

    شناسایی ظرفیت‌های موجود در خصوص تجهیزات ساخت، مونتاژ و تست ماهواره

    ایجاد بستر فعالیت های فضایی در شرکت‌های خصوصی

    ایجاد فضای عملیاتی ساخت و تست ماهواره در تعامل با موشک حامل داخلی

    ماموریت ماهواره امید

    ماموریت فنی ماهواره امید به گونه ای تنطیم شده که بتوان با حداقل ریسک به حداکثر اطمینان در یک ارتباط ماهواره‌ای رسید. از اینرو ماموریت ماهواره ای امید به این صورت تعریف شده است

    برقراری ارتباط متقابل ماهواره و ایستگاه زمینی شامل ماموریت های

    تعیین مشخصات مداری ماهواره پس از جدایش از موشک حامل.

    ارسال فرمان از ایستگاه زمینی به ماهواره

    ساختار ایستگاه‌های زمینی ماهواره امید

    ایستگاه‌های رنجینگ ( ۴ ایستگاه)

    ایستگاه‌های تله متری و تله کامند(۳ ایستگاه)

    ایستگاه کنترل مرکزی (ا ایستگاه)

    اطلاعات بیشتر

    چند نکته از دید من:

    در زمان تولید پروژه هایی از این دست، به طور حتم نباز به سفارش قطعاتی الکترونیکی به شرکت های تولید کننده قطعات الکترونیکی می شود، و با توجه به این که تعداد شرکت های تولید کننده قطعات الکترونیکی در این سطح انگشت شمار است، و با توجه به تحریم ایران، به نظر می رسد که سازندگان ماهواره امید مجبور به استفاده از قطعات الکترونیکی آماده شده اند.

    در ضمن برای در یافت و دقت اطلاعات معولا ماهواره ها مخابراتی تعداد گیرنده های اطلاعات و فاطله آن ها از هم دیگر و چگونگی نصب آن ها بر روی ماهواره کاملا تعیین کیفیت در درصد صحت اطلاعات رد و بدل شده است، که متاسفانه اطلاعاتی در این مورد در سایت ماهواره وجود نداشت.

    در نهایت در اینجا می توانید به صورت زنده مسیر حرکت ماهواره امید را ببینید، مطلب سایت بی بی سی هم در این رابطه خالی از لطف نیست

نظرات شما پس از بررسي در اين قسمت قرار داده مي شود